Ajali za mara kwa mara katika migodi ya wachimbaji wadogo wa dhahabu
nchini Kenya, hasa magharibi na maeneo ya Bonde la Ufa, zimesababishwa na mchanganyiko wa mbinu duni za uchimbaji, ukosefu wa vifaa vya usalama, na udhibiti hafifu wa kisheria. Hali hii imesababisha maafa makubwa ya vifo na majeraha.Chanzo cha Ajali za Migodi
Kuporomoka kwa Kuta za Migodi:
Hii ndiyo sababu kuu, ikichangiwa na uchimbaji wa kina kirefu bila kuweka kuta imara (support systems).
Mvua na Mafuriko:
Mvua zinazoendelea kunyesha, kama ilivyoripotiwa mwezi Mei 2026, zinalainisha udongo na kusababisha kuta za mashimo kuporomoka.
Matumizi ya Baruti:
Wachimbaji hutumia baruti za kulipia miamba zisizo rasmi au ambazo hazijathibitishwa na wataalamunwa miamba jambo linalolegeza miamba na kusababisha kuporomoka.
Uchimbaji usio Rasmi/Haramu:
Migodi mingi haijapewa leseni wala kukaguliwa, hivyo kukosa taratibu za usalama (OSH).
Ukosefu wa Elimu ya Usalama: Wachimbaji hawana mafunzo ya kutosha ya kutambua hatari, kama vile kukosa hewa (suffocation) wanapokuwa chini.
Vifo Magharibi/Kaskazini Magharibi mwa Kenya (Mei 2026):
Kulingana na taarifa za hivi punde (kuanzia Mei 8-11, 2026), ajali kubwa ilitokea katika eneo la Romos/Morita Hills katika Kaunti ya West Pokot, ambapo:
Watu wasiopungua 15 walithibitishwa kufariki (wakiwemo wanawake 10 na wanaume watano) baada ya maporomoko ya mwamba/kifusi.
Watu wengine walijeruhiwa na wengine walihofiwa kukwama chini ya vifusi
Ajali nyingine tofauti iliripotiwa pia katika kijiji cha Ogago, Bondo (Kaunti ya Siaya) ikihusisha vifo vya wachimbaji watatu mwezi huo huo.
Hatua za Kuzuia Ajali Hizi:
Urasmi na Leseni:
Serikali kuharakisha mchakato wa kurasimisha migodi yote ya wachimbaji wadogo ili kuruhusu ukaguzi wa mara kwa mara.
Mafunzo ya Usalama:
Kutoa elimu kwa wachimbaji kuhusu taratibu za usalama, utambuzi wa hatari, na uokoaji dharura.
Matumizi ya Mbinu Salama:
Kuacha mbinu za kienyeji na kutumia zege kuimarisha kuta za mashimo badala ya magogo yasiyodumu.
Ukaguzi wa Migodi:
Tume ya Madini na maafisa wa mazingira kuongeza ukaguzi na kufunga migodi isiyo salama.
Usimamizi wa Mazingira:
Kudhibiti uchimbaji wakati wa msimu wa mvua ili kuzuia maporomoko.